De mondige mens

Een gastcollege over social media? Dat hebben wij, studenten journalistiek, toch niet nodig zekers!

*meewarig knikje met het hoofd naar links, zelfverzekerde uitdrukking op het gezicht*

Als er íemand mee is met Facebook, Twitter, Linkedin en blogs allerhande, dan zullen wij het toch wel zijn zekers?

*zelfde hoofdbeweging, hier en daar wat applaus, ferm gezegd!*

 

De toch wel entertainende powerpoint van Frank De Graeve, account director bij Quadrant Communications en in een eerder leven ook zelf journalist (heeft zich nu bekeerd tot “the dark side”, zoals hij het zelf intertekstueel pleegt te noemen), besliste daar duidelijk anders over.

 

Hij kwam met de virtuele deur in huis vallen, en gooide onmiddellijk het resultaat van een onderzoek naar het gebruik van sociale media bij Belgische journalisten in 2010 op tafel.

Wat bleek?

Het gebruik van sommige sociale media is op één jaar tijd verdubbeld. Daarop citeerde hij prompt Peter Horrocks, global news director van de BBC, die zijn mening over sociale media op de volgende manier formuleerde:

“This isn’t just a kind of fad from someone who’s an enthusiast of technology. I’m afraid you’re not doing your job if you can’t do those things.”

Journalistiek zonder sociale media is dus gewoon niet mogelijk, volgens de mannen van de BBC.

 

De sociale media vormen een nieuw publiek forum. Mensen kunnen boodschappen overbrengen en plein public en kunnen zo horen en gehoord worden.

 

Cool!

Creepy?

 

Cool! Want men kan niet zomaar “toeteren” op het net, er ontstaan ook echt conversaties. Mensen praten terug (of hebben toch die mogelijkheid), en kunnen elkaar zo zoeken. En vinden. Filosofischerwijze kunnen sociale media zich zelfs lenen tot zelfreflectie!

(Maar laten we dat pad nu maar even niet ingaan. Al was het maar om de grote denkers der aarde zich niet te laten omdraaien in hun graf.)

 

Creepy. Want alles wat je aan het internet toevertrouwt, steekt het internet in zijn virtuele broekzak. En dat is niet niks.

Zo luisterde ik onlangs zelf tijdens het kompjoeteren naar gitaarlegende Mark Knopfler, en raakte daarvan zo in de ban, dat ik er een facebookstatus aan wijdde. Merk op hoe onmiddellijk na het posten daarvan, mijn advertenties rechts veranderden. Om nog maar te zwijgen van de foto recognition, waarbij Facebook zelf voorstellen doet voor tags van namen bij gezichten op foto’s die je uploadt.

 

En toch, blijven we Facebook en Twitter en aanverwanten gebruiken. Dag in dag uit.

Waarom?

Kom kom, wees eerlijk, ’t is tof.

En: we zijn eraan gewend.

 

De tijd dat men nog samen ging neerzitten om op een afgesproken tijdstip naar de teevee te kijken dateert ook al van de jaren stillekens.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wij zijn gewend aan een constante stroom van informatie. In die mate zelfs, dat in de toekomst publicatiedata er zelfs door zullen verdwijnen.

Vraagteken?

In zijn boek “Media morgen – de media op hun kop”, stelt Jo Caudron dat deadlines zullen verdwijnen, omdat journalisten constant teksten afmaken en publiceren. (Dolly Parton zal terstond de stempel “ouderwets” krijgen wanneer ze haar ‘nine to five’ nog eens aanheft.)

Doet de journalist/schrijver/student in u bij deze al een vreugdedansje?

Bedenk dan (aldus Frank De Graeve), dat zonder deadlines een tekst ook nooit “af” is. Een echte tekstliefhebber sleutelt aan zijn trots tot de deadline het hem verhindert.

 

Hoe wapenen journalisten zich dan tegen de supersonische social media?

Door duiding. Door diep te graven, door te checken en te dubbelchecken.

 

Daarenboven, riepen de drie musketiers van Dumas in de 19de eeuw al niet: “Eén voor allen, allen voor één”?

Zo is dat maar net.

Clay Shirky, een Amerikaanse schrijver en volger van technologieën op het net (en die, als je je ogen sluit, stiekem een beetje klinkt als Tom Hanks), spreekt op TED.com over het patroon: “we’re all in this together”. Enkel wanneer zo goed als ie-de-reen de toegang heeft tot een bepaald medium, dan pas kan de mens gewend worden aan het medium in kwestie.

 

Volgens Shirky waren er doorheen de tijd vier technologische revoluties. De drukkunst werd gevolgd door de telegraaf en de telefoon, die op hun beurt opgevolgd werden door foto’s en films en later door teevee en radio.

Tot dusver waren media die goed waren in conversaties, niet goed in het maken van groepen. En de media die goed waren in groepen maken, lieten het dan weer hangen wat converseren betreft.  Internet is volgens hem het eerste medium dat beide acties ondersteunt en zo de volgende big change in het rijtje is. Producenten worden consumenten én andersom, en dat is een trend waaraan we niet meer kunnen ontsnappen.

 

Shirky toont zijn stelling in de realiteit aan met de incredibe coordinated global response die resulteerde uit de berichtgeving over de aardbeving in China vorig jaar. De Chinese overheid kon daarbij niet langer haar toevlucht nemen tot de “great firewall of China” en tot eender welke officiële ontkenning overgaan, want de eigen burgers namen foto’s en filmpjes met hun mobieltjes en stuurden die de wereld in.

 

Die actieve participatie is volgens Shirky de eerste grote verandering die de sociale media met zich meebrengen. Een tweede big issue is het feit dat het bereikte publiek terug kan praten. De individuen die iets op het net gooien, zijn niet langer van elkaar afgesneden.

Evident. Maar toch iets om bij stil te staan.

Want het merendeel van die surfers bestaat niet meer uit professionals, maar uit amateurs met een mening. Met een boodschap. Met een verhaal.

 

Ook U bent een amateur.

Maar neemt u dat vooral als een compliment.

U bent een schakel van de virtuele ketting, en daar mag u best trots op zijn.

Maar wees u er ook van bewust. Want er is discipline nodig om op een volwassen manier gebruik te maken van deze nieuwe media.

 

Shirky stelt na zijn verhaal op TED dan ook de volgende question jambon, die ons allen aangaat:

 

 “How can we make best use of this media, even if it means changing the way we’ve always done it?”

 

 

Tsja.

 

 

 

Iemand?

About these ads

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Uncategorized

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s